آغازی برای نظام اخلاقی مولانا

سروش مولانا / ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻫﻤﺎﯾﺶ ﻣﻬﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ در ﺭﻭﺯﻫﺎی ۱۱ و ۱۲ ﻣﻬﺮ ﻣﺎﻩ ﺳﺎﻝ ۱۳۹۲ ﺩﺭ ﺍﯾﻮﺍﻥ ﺷﻤﺲ و با موضوع «نظام اخلاقی مولانا» ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ شد. در نخستین گامِ طرح نظام اخلاقی مولانا به مسئله «ﺍﺧﻼﻕ ﻭ ﻣﻨﺎﺑﻊِ ﻫﻨﺠﺎﺭﮔﺬﺍﺭِ ﺩﯾﮕﺮ» پرداخته شد. ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ برﻧﺎﻣﻪﺭﯾﺰیﻫﺎی ﺍﻧﺠﺎﻡﺷﺪﻩ، مقرر شد که موسسه سروش مولانا ﺗﺎ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺩﻫﮥ ﺁﯾﻨﺪﻩ، ﻣﺤﻮﺭ ﻫﻤﺎﯾﺶﻫﺎی ﺳﺎﻻنه ﻣﻬﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ را ﺑﺮﺭﺳﯽ «ﻧﻈﺎﻡ ﺍﺧﻼﻗﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ» قرار دهد. در افتتاحیه این همایش که با خوش آمد گویی دکتر امیر الهامی، مجری همایش آغاز شد، محسن شعبانی، دبیر همایش در رابطه با طرح نظام اخلاقی مولانا سخنانی ارائه داد. او نظﺎﻡ ﺍﺧﻼﻗﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ را ﻁﺮﺡ ﭘﮋﻭﻫﺸﯽ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪﺗﯽ نامید ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻧﻈﺎﻡ ﺍﺧﻼﻗﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻭ ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺁﻥ ﺑﺎ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻪ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻓﻴﻠﺴﻮﻑ، ﻣﺘﻔﮑﺮ ﻭ ﻓﺮﺯﺍﻧﮥ ﺍﺧﻼﻗﯽ ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺯﺩ. شعبانی در ادامه افزود ﺑﻪﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎﭘﮋﻭﻫﯽ ﻭ ﻧﻴﺰ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﻭ ﺗﻌﻤﻴﻖ ﺗﻔﮑّﺮِ ﺍﺧﻼﻗﯽ ﺩﺭ ﻓﻀﺎی ﻋﻤﻮﻣﯽ ﮐﺸﻮﺭ، ﺩﺳﺘﺎﻭﺭﺩﻫﺎی ﻋﻠﻤﯽ ﭼﻨﻴﻦ ﻁﺮﺣﯽ ﺍﺯ ﻁﺮﯾﻖ ﻫﻤﺎﯾﺶﻫﺎی ﺳﺎﻻﻧﺔ ﻣﻬﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﻋﻤﻮﻡ ﻣﺮﺩﻡ ﻗﺮﺍﺭ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ.

نخستین سخنران این همایش مصطفی ملکیان بود که سخنان خود را با موضوع «وجوه تفاوت اخلاق و آداب و رسوم و عرف و عادات» آغاز کرد. ملکیان در ابتدای سخنان خود شناخت منابع هنجارگذار مختلف را دارای اهمیت بسیار توصیف کرد و به ذکر توضیحاتی درباره هریک از این منابع پرداخت. او در ادامه صحبت‌های خود به ضرورت شناخت این منابع هنجار گذار پرداخت و خاطر نشان کرد که برای فریب نخوردن باید شناخت درست و دقیقی از منابع هنجار گذار داشته باشیم و بدانیم هر باید یا نبایدی از کدام یک از این منابع سرچشمه گرفته است. سخنران بعد دکتر امیر مازیار بود که در رابطه با «وجوه تفاوت اخلاق و زیبایی شناسی» سخنرانی کرد. مازیار در ابتدای سخنرانی خود به بررسی واژه‌های همچون خوبی و زیبایی پرداخت وگفت: اخلاق و زیبایی‌شناسی دو واژه انتزاعی نیستند و همه ما در زندگی خود احکام زیبایی‌شناسی و اخلاقی را به کار می‌بریم. آخرین سخنران روز نخست همایش، دکتر شیرزاد پیک حرفه بود که با موضوع «وجوه تفاوت اخلاق و مصلحت اندیشی» سخنرانی کرد. او بر این نکته تاکید داشت که بر اساس تلقی های مختلفی که از اخلاق ارائه شده است مصلحت اندیشی را نباید اساسا در مقابل اخلاق دانست. در برخی از تلقی ها اخلاق با مصلحت اندیشی سازگار است و در برخی تلقی های دیگر مقابل اخلاق قرار می گیرد.

سومین همایش مهر مولانا

روز دوم این همایش با سخنرانی ابوالقاسم فنائی آغاز شد. سخنرانی فنائی درباره «رابطه اخلاق و دین» بود. او در سخنرانی خود کوشید تا مروری بر جغرافیای بحث داشته داشته باشد و تصویری جامع از رابطه دین و اخلاق به دست دهد. این تصویر دربرگیرنده فهرستی از مهمترین سوالاتی می‌شد که در باره رابطه اخلاق و دین قابل طرح است. موضوعِ دیگر سخنران روز دوم، یعنی دکتر حسین پاینده «نسبت اخلاق و مطالعات ادبی» بود. پاینده سعی کرد در سخنان خود به این سوال پاسخ دهد که چگونه فرد در مواجهه با متون ادبی با چالش‌های اخلاقی مواجه می‌شود. آخرین سخنران این همایش استاد محمد علی موحد بود که با موضوع «تفاوت اخلاق و حقوق» به سخنرانی پرداخت. ایشان در سخنرانی خود مروری بر تاریخ مطالعات اخلاقی در تاریخ اسلام داشت. پس از سخنرانی استاد موحد، در مراسم اختتامیه این همایش از سخنرانان و هنرمندانی که در این همایش حضور داشتند تقدیر به عمل آمد. قابل ذکر است که هنرمندانی سومین همایش مهرمولانا را با نغمه های خود تلطیف کردند. روز اول این همایش سعید رضادوست با ساز دوتار به اجرای مثنوی خوانی پرداخت و همچنین گروه موسیقی سروش مولانا به سرپرستی علی خشتی نژاد با اجرای قطعاتی در آواز بیات ترک و اضفهان، در مراسم اختتامیه، مخاطبان را بدرقه کردند.